Otyłość: najważniejsze informacje

Otyłość (silna nadwaga) jest chorobąprzewlekłą. Polega ona na nadmiernym gromadzeniu się tkanki tłuszczowej w wyniku długotrwale utrzymywanego dodatniego bilansu energetycznego. Oznacza to, że wraz z pożywieniem przyjmowana jest większa ilość energii (kilokalorii) niż wynosi jej zużycie w wyniku procesów metabolicznych oraz aktywności fizycznej. Nadmiar energii jest gromadzony w organizmie w postaci złogów tłuszczu. Na rozwój otyłości wpływa wiele czynników genetycznych, biologicznych, psychicznych i społeczno-ekonomicznych, jak np. dochody i wykształcenie, a także styl życia i czynniki środowiskowe.

Otyłość może obniżać samopoczucie i jakość życia oraz zwiększać ryzyko wystąpienia chorób współistniejących i wtórnych. Wymaga ona kompleksowego leczenia, które należy kontynuować przez całe życie. Jego podstawę stanowią dieta, aktywność fizyczna i terapia behawioralna. Ponadto wspomagająco można stosować diety formułowe oraz leki. W niektórych przypadkach uzasadnione może być również leczenie chirurgiczne. Dostępne są również narzędzia cyfrowe, np. aplikacje i krokomierze oraz tzw. cyfrowe aplikacje zdrowotne (DiGAs; aplikacje na receptę), które można wykorzystywać jako środki pomocnicze w procesie odchudzania.

Zdrowy tryb życia, zbilansowana dieta, regularna aktywność fizyczna, niski poziom stresu oraz odpowiednia ilość snu to środki prewencyjne, które pomagają zapobiegać rozwoju nadwagi i otyłości.

Otyłość, podobnie jak cukrzyca i choroby układu krążenia zaliczają się do tzw. chorób niezakaźnych.

Na tej stronie można znaleźć zestawienie najważniejszych informacji na temat otyłości.

1. Obraz kliniczny otyłości
2. Jakie choroby współistniejące i wtórne mogą towarzyszyć otyłości?
3. W jaki sposób można zapobiegać otyłości?
4. Jak wysokie jest ryzyko zachorowania w moim przypadku i w jaki sposób rozpoznawana jest otyłość?
5. W jaki sposób leczy się otyłość?
6. Jaka jest skala występowania otyłości w Niemczech?

Otyłość jest chorobą przewlekłą uznaną przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) i niemiecki Bundestag. Ponadto należy ona do grupy czynników ryzyka wielu chorób współistniejących i wtórnych, jak np. ograniczenia sprawności ruchowej, cukrzyca typu 2, choroby układu krążenia i zaburzenia oddychania podczas snu (zespół bezdechu sennego).

Otyłość może mieć różne przyczyny: predyspozycje genetyczne, wysokokaloryczna dieta, niedobór aktywności fizycznej i snu oraz stres są równie istotne, jak czynniki społeczno-ekonomiczne (wykształcenie, dochody i aktywność zawodowa), psychiczne i środowiskowe. Redukcja nagromadzonych rezerw tłuszczu jest trudna i wymaga kompleksowej, dostosowanej do indywidualnych potrzeb i prowadzonej pod specjalistyczną opieką terapii, którą należy kontynuować nawet przez całe życie.

Im szybciej dojdzie do rozpoznania otyłości i rozpoczęcia jej leczenia, tym większe szanse osiągnąć redukcję masy ciała, zapobiec chorobom współistniejącym i wtórnym, a tym samym poprawić stan zdrowia, jakość życia i samopoczucie.

Więcej informacji na temat rozwoju i obrazu klinicznego otyłości można znaleźć tutaj.
 

Więcej

Ryzyko wystąpienia nadwagi i otyłości można ograniczyć podejmując różne działania. Decydującą rolę odgrywa przy tym tryb życia. Zrównoważona dieta, dużo aktywności fizycznej, niski poziom stresu i odpowiednia ilość snu to najważniejsze czynniki pozwalające utrzymać prawidłową masę ciała i uniknąć chorób wtórnych.

Posiłki powinny być w miarę możliwości jak najbardziej urozmaicone, zróżnicowane i dostosowane do indywidualnych potrzeb. Odpowiednie są więc różne formy odżywiania. Ponadto należy unikać wysoko przetworzonej żywności oraz napojów słodzonych cukrem.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca osobom powyżej 65. roku życia aktywność fizyczną polegającą na połączeniu treningu wytrzymałościowego i siłowego, a także ćwiczeniach równowagi i koordynacji. Ponadto do codziennego życia warto włączyć możliwie jak najwięcej ruchu i ograniczyć czas spędzany w pozycji siedzącej.

Należy unikać stresu oraz zadbać o odpowiednią ilość snu i jego regularny rytm.

Więcej informacji na temat tego możliwych działań zapobiegających nadwadze i otyłości można znaleźć tutaj.
 

Więcej

Ponadto rozmieszczenie tkanki tłuszczowej w organizmie wpływa na stan zdrowia: w szczególności tak zwana trzewna tkanka tłuszczowa, która odkłada się wokół narządów znajdujących się w jamie brzusznej, wiąże się z podwyższonym ryzykiem zachorowań. Ilość tkanki tłuszczowej można określić na podstawie obwodu talii.

Szczegółowe informacje na temat czynników ryzyka i rozpoznawania otyłości można znaleźć tutaj.
 

Więcej

Jako choroba przewlekła, otyłość wymaga indywidualnie dostosowanego leczenia, które należy kontynuować przez całe życie. Celem terapii jest trwała redukcja masy ciała, zapobieganie rozwojowi chorób współistniejących i wtórnych oraz poprawa jakości życia.

Wielomodalne leczenie otyłości w podstawowym zakresie opiera się na połączeniu zmiany nawyków żywieniowych, zwiększenia aktywności fizycznej i terapii behawioralnej. Jeśli podjęcie tego typu działań nie umożliwia wystarczającej redukcji ciała, uzupełniająco można wprowadzić diety formułowe lub leki. W Niemczech obecnie dopuszczone są 3 grupy substancji czynnych, tj. inhibitory lipaz (orlistat), agoniści receptora GLP-1 (liraglutyd i semaglutyd) oraz podwójni agoniści receptora (tirzepatyd).

W niektórych przypadkach dalszą opcją leczenia może być również operacja chirurgiczna. Chirurgia otyłości, określana jako chirurgia bariatryczna lub metaboliczna, obejmuje różne metody, np. rękawową resekcję lub bypass żołądka.

Ponadto od 2020 r. w ramach uzupełniającego leczenia otyłości można stosować tzw. cyfrowe aplikacje zdrowotne (aplikacje na receptę).

Więcej informacji na temat różnych metod leczenia otyłości oraz ich skuteczności w zakresie redukcji masy ciała i utrzymaniu jej na stałym poziomie można znaleźć tutaj.
 

Więcej

W ostatnich dekadach odnotowano wzrost częstości występowania nadwagi i otyłości. W Niemczech ponad połowa osób dorosłych ma nadwagę. W przypadku jednej czwartej z nich wskaźnik BMI wynosi 30 kg/m² lub więcej, co oznacza otyłość.

Podczas gdy częstość występowania nadwagi i otyłości ogólnie wzrasta wraz z wiekiem, coraz więcej dzieci i młodzieży ma również zwiększoną masę ciała.

Więcej informacji na temat skali występowania otyłości w Niemczech można znaleźć tutaj.
 

Więcej