Tip 2 diyabette hareket

Bilimsel destek: Dr. Dominik Pesta

Hareket sadece tip 2 diyabetin önlenmesine yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda mevcut olan hastalık üzerinde de pozitif bir etki yaratır. Hareket sayesinde vücut hücrelerinin insüline duyarlılığı artar ve böylece kandan hücrelere daha fazla şeker aktarılır. Bunun sonucunda kan şekeri seviyesi düşer. Ayrıca uzun süreli kan şekeri değeri olarak da bilinen HbA1c değeri, düzenli hareket ile düşürülebilir.

Diyabet üzerindeki olumlu etkilerinin yanı sıra hareket, daha yüksek enerji tüketimi yoluyla kilo kontrolünü kolaylaştırır ve kan basıncını düşürür. Bunun, kardiyovasküler hastalıklar gibi ikincil hastalıkların ortaya çıkması ve gelişmesi üzerinde olumlu bir etkisi olur. Genel olarak, düzenli hareket sağlıklı bir yaşam tarzını destekler ve aynı zamanda huzurun artmasına, sosyal ilişkilerin gelişmesine ve daha güçlü bir öz değer duygusuna da katkıda bulunabilir.

Genel olarak, her ek hareketin sağlık açısından bir kazanç ile bağlantısı bulunmaktadır. Güncel tavsiyelere göre, diyabetli yetişkinler haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta veya 75 dakika daha yüksek yoğunlukta hareket etmelidir. Buna örnek olarak bisiklet sürme, koşma veya yüzme verilebilir. Orta yoğunlukta, nefes alma hızlanır, ancak yine de konuşulabilir. Daha yüksek bir yoğunlukla, kişinin çok daha sık nefes alması gerekir, bu nedenle yalnızca kısa söz alışverişi mümkündür. Buna ek olarak, oturularak geçirilen sürelerin genel olarak azaltılması ve mümkünse en azından her 30 dakikada bir kısa süreliğine kesilmesi gerekir.

Bilmekte fayda var:

Haftada en azından 150 dakika orta yoğunlukta hareket tavsiye edilmektedir.

Öncelikle günlük aktiviteler (örneğin merdiven çıkma, yürüme ve bahçe işleri) artırılmalıdır. Bir spor programında temel amaç, orta yoğunlukta aerobik antrenman ile dayanıklılık performansını artırmaktır.

Hangi spor çeşitleri tip 2 diyabetli kişiler için uygundur?

Uygun sporlara örnek olarak nordik yürüyüş, hızlı yürüyüş/yürüyüş, dağ yürüyüşü, kayak yürüyüşü, yüzme, dans veya bisiklet sürme verilebilir. Alternatif olarak, uzmanlar uyluk veya sırt gibi büyük kas grupları için kuvvet antrenmanı veya kombine bir güç/dayanıklılık programı önermektedirler.

Yaşamlarının ikinci yarısında (40 yaştan itibaren veya daha ileri yaşlarda) tip 2 diyabet hastalarının düşme riskini azaltmak için ek olarak becerilerini, reaksiyon yeteneklerini, koordinasyon, esneklik ve hareketliliklerini geliştirmeleri gerekir. Yoga veya tai chi gibi sporlar bunun için uygundur. Fiziksel kısıtlamalar veya eklem problemleri olması halinde, değişik egzersizlerin oturularak yapıldığı tabure egzersizi de mümkündür.

Spora başlamak veya mevcut egzersiz programınızda değişiklik yapmak için değişik egzersiz planlarını burada bulabilirsiniz. Size egzersizlerinizde iyi eğlenceler!

Bilmekte fayda var:

Her hareket hareketsizlikten iyidir. Önemli olan hareketin eğlenceli olmasıdır.

hareketin kardiyovasküler sistem, kaslar, eklemler ve sağlık üzerindeki olumlu etkilerinden herkes faydalanır. Ek olarak, düzenli hareket, tip 2 diyabet tedavisinin faydalarını da destekler:

  • Yaşam kalitesinin artması
  • İnsülin duyarlılığında geçici artış ve kan şekeri düzeylerinde azalma
  • Kardiyovasküler hastalık riskinde azalma
  • Hareketliliğin ve genel vücut işlevlerinin iyileştirilmesi (güç, dayanıklılık)
  • Uyku apnesi ve depresyonun iyileştirilmesi

Spora yeni başlayanlar ile uzun bir ara verdikten sonra tekrar başlayanların, olası riskleri açıklığa kavuşturmak için kendilerini tedavi eden bir doktorla spor yapmalarının uygun olup olmadığını görüşmeleri önerilir. Özellikle sülfonilüreler veya glinidler gibi kan şekerini düşürücü ilaçlar alan veya insülin enjekte eden hastalar, bu ilaçlar sporla bağlantılı olarak daha da kötüleşebilen hipoglisemiye neden olabileceğinden dikkatli olmalıdır.

Ek olarak, sporu seçerken kişinin mevcut diyabet komplikasyonlarını da göz önünde bulundurması gerekir. Özellikle kuvvet antrenmanı ve dövüş sporları diyabetik göz hastalığının bulunması halinde zararlı olabilir. Fazla kilolu, diyabet hastası ve sinir rahatsızlıkları bulunan kişilerin yüzme, su aerobiği veya bisiklet gibi eklemleri rahatlatan sporları tercih etmeleri ve uygun ayakkabı giymeleri gerekmektedir.

Hareket, vücut hücrelerinin insülin ihtiyacını azalttığından aktivitenin yoğunluğuna ve süresine bağlı olarak insülin dozu ve/veya karbonhidrat alımı ayarlanmalıdır. Aynı zamanda çok düşük bir insülin seviyesi, insülin eksikliğine neden olabilir be buna bağlı olarak kandaki şeker artık kaslara aktarılamaz ve yüksek kan şekeri ortaya çıkabilir. Şiddetli kan şekeri dalgalanmalarını önlemek için egzersiz öncesinde, sırasında ve sonrasında kan şekerinin yakından izlenmesi gerekir. Hipogliseminin, fiziksel aktiviteden birkaç saat sonra hala ortaya çıkabileceği unutulmamalıdır.

Kan şekerini ölçmek için kullanılan ekipmana ek olarak, diyabetli kişilerin spor aktiviteleri sırasında ellerinde her zaman glikoz veya meyve suyu gibi karbonhidrat içeren yiyeceklerin yanı sıra hızlı etkili insülin ve glukagon bulundurması da gerekir. Ayrıca kişinin spor grubundaki belli bir kişiyi diyabeti hakkında bilgilendirmesi tavsiye edilir. Deneyimli bir doktor veya diyabet uzmanı bununla ilgili faydalı tavsiyelerde bulunup destek sunabilir!

.Tip 2 diyabet Beslenme

.Egzersiz planları

Spora nasıl başlayacağınızı bilmiyor musunuz? Buradan fikir alabilirsiniz!

Kaynaklar:

American Diabetes Association: Standards of Medical Care in Diabetes - 2019. In: Diabetes Care, 2019, 42: S1-S193
Bundesärztekammer et al.: Nationale Versorgungsleitlinie Therapie des Typ-2-Diabetes. Langfassung. 1. Auflage. Version 4. 2014 (Gültigkeit abgelaufen, in Überarbeitung)
Esefeld, K. et al.: Diabetes, Sport und Bewegung. In: Diabetologie, 2018, 13: S199-S204
Landgraf, R. et al.: Therapie des Typ-2-Diabetes. In: Diabetologie, 2018, 13: S144-S165
Lean, M. E. et al.: Primary care-led weight management for remission of type 2 diabetes (DiRECT): an open-label, cluster-randomised trial. In: Lancet, 2018, 391: 541-551
Pedersen, B. K. et al.: Exercise as medicine – evidence for prescribing exercise as therapy in 26 different chronic diseases. In: Scand J Med Sci Sports, 2015, 25: 1-72
Rütten, A. et al. (Hrsg.): Nationale Empfehlungen für Bewegung und Bewegungsförderung. FAU Erlangen-Nürnberg, 2016
Thurm, U. et al. (2018): Diabetes- und Sportfibel: Mit Diabetes weiter laufen. 4. Auflage. Kirchheim-Verlag, Mainz, ISBN: 978-3-87409-630-0
Güncelleme: 04.12.2019