Sürdürülebilir ve sağlıklı yaşayın

Çok fazla. Sonuçta, sürdürülebilir bir yaşam tarzı, dünyayı insanlar için yaşanmaya değer ve yaşanabilir kalacak şekilde korumakla ilgilidir. Bu da sağlığı doğrudan etkiler. Bu noktada küresel ısınma çok önemlidir. Bu, iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkilerini bağımsız olarak değerlendiren uluslararası bir ortak proje olan Lancet Countdown'ın vardığı sonuçtur: Çalışma grubunun vardığı sonuçlara göre, iklim değişikliği insan sağlığı için belirleyici faktör olacak.

Sürdürülebilir bir yaşam tarzı söz konusu olduğunda, aşağıdakiler geçerlidir: Çevre ve iklim koruma faaliyetlerimizin çoğu sağlığımıza da fayda sağlar.

Egzersiz ve beslenme alanlarında, sağlık ve sürdürülebilirlik için profesyonel önerilerde önemli ölçüde paralellik görülmektedir: Düzenli fiziksel aktivite, mevsimsel ve yöresel gıdalar içeren sağlıklı bir yaşam tarzı sadece insülin direnci, kardiyovasküler hastalıklar, obezite ve tip 2 diyabeti önlemenin en iyi yolu olmakla kalmaz, aynı zamanda iklimi ve çevreyi de korur.

Örneğin, sera gazlarını, madde partiküllerini ve nitrojen oksitleri azaltmak için, mümkün olduğunca sık arabanızı şehir içinde bırakıp bisiklete biner veya yürüyüşe yaparsanız, bunun yanı sıra daha da hareket etmiş olursunuz. Bu, kardiyovasküler, fiziksel ve diğer hastalıkların yanı sıra obeziteyi ve dolayısıyla tip 2 diyabet oluşumunu da önler. Çünkü hareket kan şekerini düşürür ve vücut hücrelerinin insüline duyarlılığını artırır. Ancak bu etki kısa süreli olduğu için düzenli egzersiz yapmak ve mümkün olduğunca çok egzersizi günlük yaşama entegre etmek özellikle önemlidir.

Buradan, egzersizle; tip 2 diyabet, obezite ve kardiyovasküler hastalıkları oluşumunun nasıl önlenebileceğine dair daha fazlasına ulaşabilirsiniz.

Bir yandan dünyanın birçok yerinde, yetersiz beslenme hüküm sürüyor. Diğer yandan bilimsel hesaplamalar, batı ülkelerindeki mevcut enerji yoğun gıda sisteminin sadece küresel sera gazı emisyonlarının dörtte birinden sorumlu olmadığını, aynı zamanda sağlığa da zararlı olduğunu gösteriyor. Alman Diyabet Derneği'ne (DDG: Deutsche Diabetes Gesellschaft) göre, bu gıda sistemi çok fazla tuz, şeker ve doymuş yağ içeren işlenmiş, yüksek kalorili ve hayvansal ürünlerin aşırı tüketimine yol açmaktadır. Bunların hepsi tip 2 diyabet, obezite, kanser ve kardiyovasküler hastalıkların gelişimini hızlandıran faktörlerdir.

Bu çeşitli sorunları çözmek için, uluslararası bir beslenme, tarım ve yerbilimciler ağı olan EAT-Lancet Komisyonu, Gezegen Sağlık Diyetini (Planetary Health Diet) geliştirmiştir. Alman Diyabet Derneği (DDG) bu beslenme konseptinin izlenmesini tavsiye etmektedir.

Gezegensel Sağlık Diyeti (Planetary Health Diet) sebze, bakliyat, meyve ve kuruyemiş tüketimini kabaca iki katına çıkarmayı, et ve şeker tüketimini ise yarıya indirmeyi hedefliyor. Ayrıca gıda üretimini iyileştirmenin ve gıda israfını azaltmanın da önemini vurgulamaktadır.

Gezegen Sağlık Diyeti’nin uygulanması şöyle olabilir:

• Haftada 1 veya 2 yumurtanın yanı sıra
• bir parça et veya balık ve
• günde en fazla 250 gram süt ve süt ürünleri.
• Yenilenlerin geri kalan kısmı ise ağırlıklı olarak sebze, meyve ve tahıllardan oluşmalıdır.

Ayrıca satın alınan gıdaların menşeine de dikkat edilmelidir. Bölgeden gelen, uzun nakliye yolları boyunca taşınmamış, mümkün olduğunca paketlenmemiş ve ısıtılmış seralarda yetiştirilmemiş olan taze ürünler özellikle sürdürülebilir olarak nitelendirilir.

Sağlıklı beslenmenin dengeli, karma bir diyetle nasıl göründüğünü bu adresten öğrenebilirsiniz.

1. Önlemler: Ekonomik duş başlığı

Ekonomik duş başlığı, duş alırken su tüketimini neredeyse yarı yarıya azaltır ve böylece suyu ısıtmak için gereken enerjiden de tasarruf sağlar. Takılması yaklaşık 10 dakika sürer ve tasarruf etkisi aldığınız her duşta devam eder. Böylece ekonomik duş başlığı sadece sizin kendi ayak izinizi değil, aynı zamanda evdeki diğer kişilerin ayak izini de azaltır. Burada bir avantaj daha var: Tasarruf duş başlığı da para biriktirmenize yardımcı olur!

2. Önlemler: Uçak yolculuğundan kaçınma

Frankfurt'tan Barselona'ya bir uçağın gidiş ve dönüş neredeyse yarım ton CO₂ gazı emisyonuna neden olur. Kısa bir hafta sonu gezisi bile küçük bir ayak izini önemli ölçüde arttırabilir. Bu nedenle, ayak izini yarıya indirmek söz konusu olduğunda, hava yolculukları konusunda iki kez düşünülmelidir: Çünkü uçak yolculuğundan kaçınmak etkisi büyük olan bir husustur.

3. Önlemler: Yalıtımlı yaşam alanı

Evdeki iyi yalıtım, ısıtma için enerji tüketimini azaltır ve her kişi için, yıl başına yarım ton veya daha fazla CO₂ tasarrufu sağlar. En büyük etkiyi binanın kabuğu yapar, ancak evde alınacak daha küçük önlemler de enerji tasarrufu sağlayabilir.

4. Önlemler: Bitki esaslı beslenme

Vejetaryen ve hatta vegan bir diyet, bir tona yakın sera gazını önler. Beslenmelerini (çevre) bilinci ile gerçekleştirenler, genellikle daha düşük CO₂ emisyonlarına sahip olan mevsimlik, yöresel ve organik yiyecekleri tercih ederler.

5. Önlemler: Yeşil elektrik

Yeşil elektrik tarifesine geçiş hızlı, kolaydır ve kişi başına ortalama yarım tondan fazla CO₂ tasarrufu sağlar. Yeşil elektrik tarifesi seçildiğinde, etiketli ürünlerin kullanılması önemlidir. Yeşil elektrik etiketinin yanı sıra ok power-Label, yeşil elektrik satın alınmak suretiyle yeni yeşil enerji santrallerinin teşvik edilmesini garanti eder (Almanca sayfalar).

6. Önlemler: Daha az araba kullanmak

Her gün gittiğiniz yerlere ulaşmak için araba kullanmamak, önemli bir noktadır. Çünkü, özellikle sık kullanılan rotalarda, ör. İşe veya kreşe giderken, otomobilin kilometresi yıl içinde ciddî ölçüde artar. Tatil, gezi veya taşıma gibi tek seferlik araba seyahatleri birlikte ele alındığında önemli bir yekun oluşturmaz. Buna iyi bir alternatifin de araç paylaşımı (Auto Carsharing) olduğu düşünülebilir – çünkü arabası olmayanlar, şeytana uyup onu çok da kullanmayacaktır.

7. Önlemler: Bilinçli tüketim

Tüketim seviyesi ne kadar düşük olursa, ayak izi de o kadar küçük olur. Daha az tüketmek için birçok yaklaşım vardır: Kullanım ömrünü en üst düzeye çıkarın, onarın, kullanılmış satın alın, ödünç alın - her şeyden önce: daha az yeni satın alın ve orada olanı kullanın. Yatırım yapmak ve para biriktirmek, aynı zamanda tüketim mallarına harcamayı da engeller. Yeşil yatırımlardaki veya cari hesaplardaki özel varlıklar, iklimin korunmasına önemli bir katkı sağlar. Birlikte ele alındığında, bu eylemler önemli “Bilinçli Tüketim” ile sonuçlanır.

İklim değişikliğiyle ilgilenmek ve örneğin vücudun uzun süreli ısıya nasıl tepki verdiğini bilmek, obezite, diyabet ya da kalp-damar hastalıkları için özellikle önemlidir. Çünkü küresel ısınmayla bağlantılı olarak beklenen ısı dalgalarındaki artış, sağlıklı metabolizması olan kişilere göre onlar için daha büyük sorunlar yaratabilir. Bu özellikle ileri yaşlarda geçerlidir.

Diyabetli kişilerin azalan ısı toleransı hakkında daha fazla bilgiyi burada bulabilirsiniz.

Vücut, yüksek sıcaklıklara, ter üretimini arttırarak ve ciltteki kan damarlarını genişleterek tepki verir. Bu, vücudun kendini soğutmasını sağlar. Ancak, ısı stresi daha uzun sürerse, örneğin yazın giderek daha uzun süreli sıcaklar yaşanırsa bu soğutma mekanizmalarının, kardiyovasküler sistemi üzerinde olumsuz bir etkisi olabilir. Çünkü: Kan damarlarının genişlemesi ve terleme yoluyla sıvı kaybı arttıkça kan basıncı düşer. Kalp aynı performansı elde edebilmek için daha fazla güç kullanmak zorunda kalır. Bu durum özellikle yaşlılar ve hali hazırda kalp yetmezliği veya tansiyon sorunları olan kişiler için tehlikeli olabilir. 

Kalp hastalığı olan kişilerde vücudun kendi soğutma mekanizması da kısıtlanır. Diğer bir deyişle: Vücut ısıyı ancak büyük bir çabayla ve çoğu zaman da yetersiz bir şekilde salabilir. Bunun belirtileri, etkilenen birçok kişinin yorgun ve halsiz hissetmesidir.

Yaşlılar ve kardiyovasküler hastalıkları olan insanlar sıcak dönemlerde dikkat etmeliler: 

• Yeterli sıvı tüketmek 
• Sıcaktan kaçınmak
• Tansiyonunuzu düzenli olarak ölçmek 
• Ölçülü egzersiz yapmak 
• İlaçlarını ayarlamak zorunda kalmak
• Elektrolit dengenize dikkat edin (kandaki mineral içeriği, örneğin potasyum)