Obezite: Bir bakışta

Obezite (aşırı şişmanlık) bir kronik hastalıktır. Bu durum, uzun süreli pozitif enerji dengesi nedeniyle vücut yağının aşırı artmasına dayanır. Bu, metabolizma ve fiziksel aktivite yoluyla tüketilenden daha fazla enerjinin (kilokalori) gıda yoluyla alındığı anlamına gelir. Fazla enerji, vücutta yağ depoları şeklinde birikir. Gelir ve eğitim gibi çok sayıda genetik, biyolojik, psikolojik ve sosyo-ekonomik faktörün yanı sıra yaşam tarzı ve çevresel faktörler de obezitenin gelişimine katkıda bulunmaktadır.

Obezite, refah ve yaşam kalitesi üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olabilir ve eşlik eden ve ikincil hastalıkların gelişme riskinin artmasıyla ilişkilidir. Bu hastalık, geniş kapsamlı ve ömür boyu devam eden bir tedavi gerektirir. Bu tedavinin temelini beslenme, egzersiz ve davranış terapisi oluşturur. Ek olarak, formül diyetler ve ilaçlar da destekleyici olarak kullanılabilir. Bazı durumlarda cerrahi müdahale de faydalı olabilir. Uygulamalar ve adımsayarlar gibi dijital araçlar ve dijital sağlık uygulamaları (DiGA'lar; reçeteli uygulamalar) kilo vermeyi destekler.

Dengeli beslenme, düzenli egzersiz, az stres ve yeterli uyku ile sağlıklı bir yaşam tarzı, aşırı kilo ve obezitenin gelişmesini önleyebilir.

Obezite, tıpkı diyabet ve kalp-damar hastalıkları gibi, bulaşıcı olmayan hastalıklar arasında yer alır.

Bu sayfada obezite ile ilgili en önemli bilgileri bir bakışta görebilirsiniz.

1. Obezite klinik tablosu
2. Obeziteyle birlikte hangi eşlik eden ve ikincil hastalıklar görülebilir?
3. Obeziteyi önlemek için ne yapabilirim?
4. Riskim ne kadar yüksek ve obezite teşhisi nasıl konulur?
5. Obezite tedavisi nasıl yapılır?
6. Almanya’da obezite ne kadar yaygın?

Obezite, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Alman Federal Meclisi tarafından kronik bir hastalık olarak kabul edilmektedir. Ayrıca obezite; hareket kısıtlılıkları, tip 2 diyabet, kalp-damar hastalıkları ve uyku sırasında solunum bozuklukları (uyku apnesi sendromu) gibi pek çok ek hastalık ve komplikasyon için bir risk faktörüdür.

Obezitenin nedenleri çok çeşitlidir: Genetik yatkınlık, yüksek kalorili beslenme, egzersiz eksikliği, stres ve uykusuzluğun yanı sıra sosyo-ekonomik (eğitim, gelir ve meslek), psikolojik ve çevresel faktörler de rol oynamaktadır. Yağ rezervleri bir kez depolandıktan sonra tekrar parçalanmaları zordur ve kişiye özel ve uzman bakımı altında kapsamlı ve ömür boyu sürecek bir tedavi gerektirir.

Obezite ne kadar erken fark edilir ve tedavi edilirse, vücut ağırlığını azaltma, eşlik eden ve ikincil hastalıkları önleme ve böylece sağlığı, yaşam kalitesini ve refahı iyileştirme şansı o kadar artar.

Obezitenin oluşumu ve klinik tablosu ile ilgili daha fazla bilgiyi burada bulabilirsiniz!
 

Daha fazla göster

Fazla kilo ve obezite gelişme riski çeşitli önlemlerle azaltılabilir. Bu noktada yaşam tarzı belirleyici bir rol oynar: Dengeli beslenme, bol egzersiz, az stres ve yeterli uyku, kiloyu normal aralıkta tutmak ve ek hastalıkları önlemek için en önemli faktörlerdir.

Beslenme mümkün olduğunca çeşitli, dengeli ve kişisel ihtiyaçlara uygun olmalıdır. Bu amaçla farklı beslenme biçimleri tercih edilebilir. Ayrıca aşırı işlenmiş gıdalardan ve şeker ile tatlandırılmış içeceklerden uzak durulmalıdır.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 65 yaş ve üzeri kişiler için fiziksel aktivite olarak dayanıklılık ve kuvvet antrenmanlarının yanı sıra denge ve koordinasyon egzersizlerinin bir kombinasyonunu önermektedir. Buna ek olarak, mümkün olduğunca fazla hareket günlük yaşama entegre edilmeli ve oturma süreleri azaltılmalıdır.

Stresten kaçınmak, yeterli uyumak ve düzenli bir uyku ritmine dikkat etmek önemlidir.

Aşırı kilo ve obeziteyi önlemek için neler yapabileceğiniz hakkında daha fazla bilgiyi burada bulabilirsiniz.
 

Daha fazla göster

Ayrıca vücut yağının dağılımı da sağlık riskini etkiler: Özellikle karın bölgesindeki organların çevresinde biriken visseral yağ, yüksek sağlık riski ile ilişkilidir. Bu durum bel çevresi ölçümü ile belirlenebilir.

Obezitenin risk faktörleri ve tanısı hakkında detaylı bilgilere buradan ulaşabilirsiniz.
 

Daha fazla göster

Kronik bir hastalık olarak obezite, yaşam boyu ve kişiye özel tedavi gerektirir. Tedavinin amacı uzun vadede kilo azaltımını sağlamak, eşlik eden ve ikincil hastalıkların gelişmesini önlemek ve yaşam kalitesini artırmaktır.

Obezitenin çok yönlü temel tedavisi, beslenme değişikliği, daha fazla hareket ve davranış terapisi kombinasyonuna dayanır. Bu yöntemle yeterli kilo kaybı sağlanamazsa, destekleyici olarak formül diyetler veya ilaçlar kullanılabilir. Almanya'da şu anda lipaz inhibitörleri (orlistat), GLP-1 reseptör agonistleri (liraglutid ve semaglutid) ve çift reseptör agonistleri (tirzepatid) olmak üzere 3 etkin madde grubu ruhsatlandırılmıştır.

Bazı durumlarda cerrahi müdahale ek bir tedavi seçeneği olabilir. Obezite cerrahisinde, sıklıkla bariyatrik cerrahi veya metabolik cerrahi olarak da adlandırılan çeşitli yöntemler uygulanır; bunlar arasında tüp mide ameliyatı ve mide baypası yer alır.

Ayrıca, 2020 yılından itibaren obezite tedavisinde ek olarak dijital sağlık uygulamaları (DiGA’lar; reçeteli uygulamalar) da kullanılabilmektedir.

Obezite tedavisine yönelik farklı yaklaşımlar ve bunların uzun vadede kilo kaybına ve kilonun dengelenmesine nasıl yardımcı olabileceği hakkında daha fazla bilgiyi burada bulabilirsiniz.
 

Daha fazla göster

Son yıllarda fazla kilo ve obezite sıklığı artmıştır. Almanya’da yetişkinlerin yarısından fazlası fazla kiloludur. Bunların yaklaşık dörtte biri 30 kg/m² veya üzeri VKE değerine sahiptir ve obez kabul edilir.

Fazla kilo ve obezite sıklığı genel olarak yaşla birlikte artarken, giderek daha fazla çocuk ve gençte de aşırı kilo görülmektedir.

Almanya’da obezitenin yaygınlığı hakkında daha fazla bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.
 

Daha fazla göster