Pokaż główną treść

Jakie ryzyko cukrzyca ciężarnych niesie dla matki?

Wsparcie naukowe: dr hab. Sandra Hummel

Kobiety z cukrzycą ciężarnych zaliczane są do grupy kobiet z ciążą zagrożoną. Mimo to, u większości kobiet ciąża przebiega normalnie. Zagrożenia, które mogą wystąpić w czasie ciąży u matki, obejmują:

  • wysokie ciśnienie krwi, któremu czasami towarzyszy zwiększone wydalanie białka z moczem (stan przedrzucawkowy);
  • zakażenia dróg moczowych z powodu zwiększonej zawartości cukru w moczu;
  • przedwczesne bóle, które zwiększają ryzyko przedwczesnego porodu;
  • porody przez cesarskie cięcie, ze względu na zwiększoną masę urodzeniową dziecka.

Jakie długoterminowe konsekwencje może mieć cukrzyca ciężarnych?

Wprawdzie zaburzenie metabolizmu zazwyczaj ustępuje po urodzeniu dziecka. Długotrwałe konsekwencje obejmują jednak zwiększone ryzyko późniejszego zachorowania na cukrzycę typu 2. U ponad połowy kobiet z cukrzycą ciężarnych w ciągu 8–10 lat po porodzie rozwija się cukrzyca typu 2. Zagrożenie to dotyczy zwłaszcza kobiet, które w czasie ciąży musiały wstrzykiwać insulinę lub które mają dużą nadwagę (otyłość). Predyspozycje rodzinne również odgrywają pewną rolę.

Jest coraz więcej dowodów na to, że kobiety z cukrzycą ciężarnych są bardziej narażone na depresję. Szczególnie dotyczyło to kobiet, które rodziły przez cesarskie cięcie.

Ponadto, kobietom, które cierpiały na cukrzycę ciężarnych, towarzyszy zwiększone ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia (takich jak zawał serca lub udar mózgu).

W kolejnej ciąży ryzyko wystąpienia cukrzycy ciężarnych wzrasta do około 40%. Ryzyko to można jednak zmniejszyć, stosując zrównoważoną dietę i regularne ćwiczenia.

Jak zapobiegać cukrzycy typu 2 po przebytej cukrzycy ciężarnych?

Kobietom, które musiały wstrzykiwać insulinę podczas ciąży lub które mają dużą nadwagę, towarzyszy po urodzeniu dziecka największe ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2. W bardzo wielu przypadkach można zapobiec lub opóźnić rozwój cukrzycy w późniejszym okresie życia poprzez prowadzenie zdrowego stylu życia. W zasadzie sprowadza się to do zbilansowanej diety, być może stosowanej już w czasie ciąży, jak największej ilości ruchu i normalizacji wagi. Po urodzeniu dziecka należy regularnie wykonywać badania poziomu glukozy we krwi.

Ponadto, karmienie dziecka piersią może znacznie zmniejszyć ryzyko wystąpienia cukrzycy u matki w późniejszym okresie: gdy karmienie piersią trwa co najmniej 3 miesiące, pojawia się efekt ochronny; w dłuższej perspektywie karmienie piersią pozytywnie wpływa na metabolizm matki; karmienie piersią zmniejsza długoterminowe ryzyko zachorowania na cukrzycę o ponad 40%. W przeliczeniu na lata może to opóźnić rozwój cukrzycy typu 2 średnio o 10 lat.

Tutaj można znaleźć więcej informacji na temat odżywiania i kontroli po cukrzycy ciężarnych.

Jak można oszacować późniejsze ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2?

Zespół badawczy opracował system punktowy do oceny ryzyka wystąpienia cukrzycy typu 2 po przebytej cukrzycy ciężarnych.

Kliknij tutaj, aby wykonać test ryzyka cukrzycy po przebyciu cukrzycy ciężarnych (linki w języku niemieckim).

Dokładny wynik jest obliczany w następujący sposób:

5 x BMI (we wczesnej ciąży) + 132 (jeśli cukrzyca ciężarnych była leczona insuliną) + 44 (jeśli matka ma rodzinne predyspozycje do cukrzycy) – 35 (jeśli matka karmiła dziecko piersią).

Wyższy wynik oznacza większe ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 po wystąpieniu cukrzycy ciężarnych. Czynniki ryzyka, które są ważone dodatnio, zwiększają ryzyko. Czynniki ryzyka, które są ważone ujemnie, zmniejszają ryzyko. Ta ostatnia sytuacja ma miejsce w przypadku karmienia piersią. Badania wykazały, że matki, które karmiły swoje dzieci piersią, miały niższe ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 niż matki, które nie karmiły piersią.

  • Wartość mniejsza lub równa 140 jest uważana za niską. Szacuje się, że ryzyko rozwoju choroby w ciągu 5 lat od porodu wynosi około 13%.
  • Wartość pomiędzy 141 a 220 oznacza średnie ryzyko. Wynosi ono około 31%.
  • Wynik od 221 do 300 oznacza ryzyko zwiększone o około 60%. Powyżej tej wartości występuje wysokie ryzyko. Wynosi ono około 90%.

Podczas gdy pierwsze 3 czynniki ryzyka występują w momencie porodu, matki dotknięte chorobą mogą aktywnie zmniejszyć ryzyko zachorowania dzięki karmieniu piersią.

.Cukrzyca typu 2 Odżywianie

.Plany treningowe

Nie wiesz, jak zacząć ćwiczyć? Tutaj znajdziesz pomysły!

Źródła:

Deutsche Diabetes Gesellschaft et al.: S3-Leilinie Gestationsdiabetes mellitus (GDM) - Diagnostik, Therapie und Nachsorge. Langfassung. 2. Auflage. 2018
Deutsche Diabetes Gesellschaft et al.: S3-Leilinie Gestationsdiabetes mellitus (GDM) - Diagnostik, Therapie und Nachsorge. Patientinnenempfehlung. 2. Auflage. 2018
HAPO Study Cooperative Research Group et al.: Hyperglycemia and Adverse Pregnancy Outcomes. In: N Engl J Med, 2008, 358: 1991-2002
Köhler, M. et al.: Development of a simple tool to predict postpartum diabetes in women with gestational diabetes mellitus. In: Acta Diabetol, 2016, 53: 433-437
Much, D. et al.: Lactation is associated with altered metabolomic signatures in women with gestational diabetes. In Diabetologia, 2016, 59: 2193-2202
Ziegler, A. G. et al.: Long term protective effect of lactation on the development of type 2 diabetes mellitus in women with recent gestational diabetes mellitus. In: Diabetes, 2012, 61: 3167-3171
Stan: 31.10.2019