Dławica piersiowa: zestawienie najważniejszych informacji

1. Co to jest dławica piersiowa?
2. Jakie są skutki dławicy piersiowej?
3. Co zwiększa ryzyko wystąpienia dławicy piersiowej?
4. W jaki sposób można zapobiegać dławicy piersiowej?
5. Jaki jest związek pomiędzy dławicą piersiową, cukrzycą i otyłością?
6. Jakie są objawy dławicy piersiowej?
7. W jaki sposób rozpoznaje się dusznicę bolesną?
8. W jaki sposób leczy się dławicę piersiową?

Wyróżnia się 4 stopnie zaawansowania dławicy piersiowej:

• 1 stopień: Brak dolegliwości podczas codziennych wysiłków, np. chodzenia lub wchodzenia po schodach, ale ból pojawia się podczas nagłego lub długotrwałego wysiłku fizycznego.
• 2 stopień: Dolegliwości pojawiają się podczas większego wysiłku, np. biegu w szybkim tempie, wchodzenia pod górę, wchodzenia po schodach po posiłku, przy niskich temperaturach, wietrze lub w czasie odczuwania stresu psychicznego.
• 3 stopień: Dolegliwości występują już przy niewielkim wysiłku fizycznym, np. podczas chodzenia w normalnym tempie lub porannego ubierania się.
• 4 stopień: Dolegliwości podczas odpoczynku lub przy najmniejszym wysiłku fizycznym.

Choroba wieńcowa serca, leżąca u podstaw dusznicy bolesnej, jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych. Ponad 9 na 100 osób w wieku od 40 do 79 lat zapada na chorobę wieńcową w ciągu swojego życia. Mężczyźni chorują częściej niż kobiety. Ryzyko wystąpienia ChW wzrasta wraz z wiekiem. W grupie osób powyżej 65. roku życia około 18 na 100 kobiet i 28 na 100 mężczyzn cierpi na chorobę wieńcową.

Dławicy piersiowej towarzyszy obniżona jakość życia. Ponadto dławica piersiowa lub leżąca u jej podstaw choroba wieńcowa serca (ChW) może powodować również inne choroby mięśnia sercowego:

• Zawał serca: Naczynia wieńcowe dostarczają tlen do serca. W przypadku ChW są one zwężone. Całkowite zablokowanie jednej z tętnic wieńcowych skutkuje wystarczającym dotlenieniem części mięśnia sercowego. Dochodzi do zawału serca.
• Niewydolność serca (osłabienie mięśnia sercowego): ChW może osłabić serce, powodując spadek jego wydolności i zmniejszenie sprawności fizycznej osób dotkniętych tą chorobą.
• Zaburzenia rytmu serca: Jeśli z powodu ChW serce nie jest wystarczająco zaopatrzone w tlen, jego komórki odpowiedzialne za prawidłowy rytm mogą ulec uszkodzeniu. W konsekwencji bicie serca staje się nieregularne, przyspiesza lub zwalnia.

Istnieje wiele czynników, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej serca (ChW), a tym samym dławicy piersiowej. Wiele z nich wynika z trybu życia, a pacjenci mają na nie wpływ. Pozostałe przyczyny choroby wieńcowej są niezmienne.

Do najważniejszych czynników ryzyka, na które mamy wpływ, należą:

• palenie tytoniu,
• Znaczna nadwaga (otyłość)
• Podwyższony poziom cholesterolu
• Nadciśnienie tętnicze
• Podwyższony poziom cukru we krwi (poziom glukozy we krwi)

Czynniki dławicy piersiowej, na które nie mamy wpływu:

• Podeszły wiek: Wraz z wiekiem wzrasta częstotliwość występowania dławicy piersiowej.
• Płeć: Mężczyźni chorują częściej niż kobiety.
• Czynniki dziedziczne (rodzinne): Jeśli bliscy krewni (dziadkowie, rodzice) cierpią lub cierpieli na ChW, zwiększa się prawdopodobieństwo rozwoju ChW.

W związku z tym, że przyczyną dławicy piersiowej zawsze jest choroba wieńcowa (ChW), jedynym sposobem zapobiegania duszności w klatce piersiowej jest zapobieganie ChW. Najważniejszym środkiem ochrony przed chorobami układu krążenia, takimi jak ChW, jest prowadzenie zdrowego trybu życia. który obejmuje takie elementy, jak:

• Rzuć palenie: Zaprzestanie palenia jest jednym z najważniejszych działań wspomagających profilaktykę chorób układu krążenia. Wskazówki i punkty kontaktowe dla osób chcących rzucić palenie można znaleźć tutaj.
• Zbilansowana dieta: Dobrze jest mieć w diecie dużo owoców, warzyw, roślin strączkowych, produktów pełnoziarnistych oraz niskotłuszczowego mleka i jego przetworów. Zaleca się również spożywanie ryb i orzechów, a uzupełniająco także niewielkich ilości chudego mięsa. W miarę możliwości należy również unikać cukru lub spożywać go w jak najmniejszych ilościach.
• Niewielka ilość alkoholu lub całkowita abstynencja: Najlepsza jest całkowita rezygnacja z alkoholu: Już niewielkie ilości mogą zwiększyć ryzyko szeregu chorób i wpłynąć negatywnie na długość życia.
• Regularna aktywność fizyczna: Idealne jest uprawianie aktywności fizycznej o umiarkowanej intensywności przez okres od 150 do 300 minut tygodniowo. Obejmuje to np. jazdę na rowerze lub szybki spacer. Zasadniczo obowiązuje zasada: Każda minuta aktywności fizycznej jest dobra i zdrowa!
• Redukcja istniejącej nadwagi: Jeśli to konieczne, warto spróbować zredukować masę ciała. Wskaźnik masy ciała (BMI) w zakresie od 18,5 kg/m² do 25 kg/m² uznaje się za prawidłową masę ciała.

Osoby, u których występują już czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, powinny być objęte opieką lekarską. Są to w szczególności:

• Nadciśnienie tętnicze
• Podwyższony poziom lipidów we krwi
• Cukrzyca

Choroba wieńcowa (ChW) jest najczęstszą przyczyną dławicy piersiowej. Ból występujący w obrębie klatki piersiowej nie zawsze oznacza dławicę piersiową na skutek choroby wieńcowej. Istnieje szereg innych chorób serca, płuc, dróg oddechowych i przełyku, które mogą powodować podobne dolegliwości i powinny zostać wykluczone przez lekarza. Również obciążenia psychiczne mogą powodować dolegliwości przypominające objawy dławicy piersiowej.

Dla lekarza istotne są przede wszystkim następujące informacje

• wiek
• inne choroby
• Dokładny charakter dolegliwości i sytuacje, w których występują
• choroby układu krążenia u bliskich krewnych (dziadkowie, rodzice)
• czynniki ryzyka, np. palenie papierosów

Ponadto lekarz klatkę piersiową w badaniu palpacyjnym. Wszystko to pomaga w ocenie, czy ból w klatce piersiowej jest spowodowany dławicą piersiową wywołaną ChW.

Jeśli po wstępnej ocenie istnieje podejrzenie ChW, a tym samym dławicy piersiowej, dalsze badania pozwalają uzyskać ostateczną diagnozę:

• Elektrokardiogram (EKG): W badaniu tym dokonuje się pomiaru aktywności elektrycznej serca. Zmiany w EKG mogą wskazywać na zwężenia w naczyniach wieńcowych, a tym samym na ChW.
• Badanie ultrasonograficzne serca (echokardiografia): Może dostarczyć wskazówek dotyczących zaburzeń krążenia w naczyniach wieńcowych.
• Badania obrazowe: metody takie jak rezonans magnetyczny (RM) lub tomografia komputerowa (TK) mogą ujawnić zwężenia naczyń wieńcowych.

To, jakie badania są konieczne w celu ustalenia przyczyny bólu w klatce piersiowej, zależy również od wieku, przebytych chorób i rodzaju dolegliwości.

Jeśli badania te potwierdzają ChW, lekarz często przeprowadza szereg dalszych badań. Pomagają one w planowaniu leczenia i przyczyniają się do dokładniejszej oceny ryzyka chorób wtórnych ChW, takich jak zawał serca. Obejmują one np. pomiar ciśnienia i morfologię krwi.

Objawy charakterystyczne dla dławicy piersiowej i związane z nią ograniczenia w zakresie codziennego funkcjonowania można złagodzić stosując różne leki. Personel medyczny może na przykład przepisać tak zwane beta-blokery, blokery kanału wapniowego lub azotany.

Ponadto ważne jest leczenie choroby podstawowej, czyli choroby wieńcowej (ChW). W tym celu dostępne są również różne substancje czynne. Należą do nich przede wszystkim leki rozrzedzające krew, ułatwiające jej przepływ przez zwężone naczynia wieńcowe. Dzięki temu można zmniejszyć ryzyko powstania zakrzepów krwi.

Ponadto istotne jest, aby kontrolować, a w razie potrzeby leczyć, również dalsze czynniki ryzyka, które sprzyjają zarówno powstawaniu samej ChW, jak również chorób wtórnych. Należą do nich między innymi nadciśnienie tętnicze, podwyższony poziom lipidów we krwi i cukrzyca.

Operacje chirurgiczne

Jeśli zmiana trybu życia i leczenie farmakologiczne nie są wystarczające, w procesie leczenia ChW, a więc również dławicy piersiowej, istnieje możliwość zastosowania różnych zabiegów chirurgicznych, których celem jest poprawa lub przywrócenie przepływu krwi do serca. Istnieją różne metody:

• Angioplastyka: Za pomocą tej metody zwężone lub niedrożne naczynia krwionośne są ponownie otwierane lub poszerzane. W tym celu przez naczynie krwionośne w pachwinie wprowadzany jest cienki drut (cewnik) do zablokowanego naczynia wieńcowego, który przesuwa się do miejsca zwężenia. Końcówkę cewnika można następnie nadmuchać, tworząc balonik, który rozszerza naczynie, udrażniając ponownie przepływ krwi. Zabieg ten nazywany jest anglioplastyką. Aby zapobiec ponownemu zablokowaniu naczynia, wprowadza się do niego rurkę z drucianej siateczki (stent).
• Operacja pomostowania aortalno-wieńcowego: W przypadku zwężenia kilku naczyń krwionośnych lub niemożności ich rozszerzenia za pomocą cewnika balonowego chirurg wykonuje jedno lub kilka pomostów aortalno-wieńcowych. Jest to rodzaj „obwodnicy” dla dopływu krwi. W tym celu naczynie krwionośne pobierane jest z innego miejsca na ciele i wykorzystywane do obejścia niedrożnego naczynia wieńcowego.

Rokowanie w przypadku dławicy piersiowej

Zarówno ChW, choroba podstawowa Angina pectoris, jak i zawał serca – jedna z najczęstszych chorób wtórnych ChW – należą do najczęstszych przyczyn zgonów w Niemczech. Obydwa schorzenia mogą znacznie skrócić długość życia. Dlatego ważne jest, aby leczyć ChW i istniejące czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych (np. palenie tytoniu, nadciśnienie, cukrzyca) lub im zapobiegać.

Osoby dotknięte chorobą powinny konsekwentnie zmienić tryb życia i regularnie przyjmować przepisane przez lekarza leki. Dzięki temu w większości przypadków udaje się zatrzymać proces odkładania się złogów w organizmie, co z kolei obniża ryzyko wystąpienia chorób wtórnych i przypadków śmiertelnych.